Niebo w styczniu

Po ciepłym listopadzie i grudniu czas na chyba równie ciepły styczeń. Dość dobre warunki wizyjne i wspomniana odpowiednia temperatura zachęcają do prowadzenia obserwacji.

Mimo, że każdy dzień oficjalnie już się wydłuża, my raczej tego zbytnio nie doświadczamy.

Momenty wschodów i zachodów Słońca nie zmieniają się wyjątkowo szybko. Praktycznie na początku stycznia w centralnej Polsce, moment każdego wschodu Słońca jest z każdym dniem wcześniejszy o zaledwie 5 sekund. Co innego zachody. Te następują codziennie o ponad minutę później i w ciągu miesiąca dzień wydłuży się nam o zaledwie o 1 godzinę i 15 minut. Nadal więc będzie dość szybko robić się ciemno, a to daje nam ciągle wspaniałą szansę na długie, nawet wieczorne, obserwacje nieba. Aby więc tylko pogoda dopisała!


Co i jak więc w styczniu?

Słońce przebywa do 20. stycznia w gwiazdozbiorze Strzelca i w tym samym dniu przekracza administracyjną granicę z gwiazdozbiorem Koziorożca, wchodząc również w tym samym dniu, o 17:10, w zodiakalny znak Wodnika. Warto wspomnieć, że 5. stycznia Ziemia znajdzie się w swoim peryhelium, czyli w miejscu na orbicie, które jest najbliższe Słońcu. Odległość Ziemia–Słońce wyniesie dokładnie o godzinie 1:31 w nocy 147 097 207 km, czyli 0,98328409 AU.

Aktywność naszej dziennej gwiazdy w stosunku do ostatnich miesięcy nieco spadła. Na początku miesiąca tzw. liczba Wolfa wynosi ok. 50. W każdym dniu możemy obserwować na powierzchni przesuwające się plamy i grupy plam. Pamiętajmy, że Słońce obserwujemy wyłącznie z filtrem słonecznym (folia mylarowa, filtr szklany)!

Księżyc z początkiem miesiąca znajduje się w pierwszej kwadrze (1-go, 10:03), następnie w pełni (9-go, 8:30), ostatniej kwadrze (16-go, 10:08), nowiu (23-go, 8:39) i ponownie w pierwszej kwadrze (31-go, 05:10). Najdalej od Ziemi Księżyc znajdzie się 2-go o godz. 21:21 (404 578,1 km) oraz 30-go o godz. 18:43 (404 323,4 km). Najbliżej z kolei po ostatniej kwadrze 17-go o 22:18 (369 886,7 km).

W swojej miesięcznej wędrówce na tle gwiazd Księżyc spotka się 3-go o 00:13 z Jowiszem (4°50’), 14-go o 1:35 z Marsem (8°25’), 16-go o 7:18 (6°07’) z Saturnem, 26-go o 14:11 (6°16’) z Jowiszem, Wenus i 30-go o 12:28 (4°22’) ponownie z Jowiszem.

Merkury, po swojej niedawnej elongacji zachodniej w pierwszej części miesiąca, widoczny nad ranem. Z każdym dniem możliwości obserwacyjne są jednak coraz gorsze. Planeta zbliża się do koniunkcji ze Słońcem, którą osiągnie 7. lutego.

Wenus z każdym dniem coraz jaśniejsza i coraz wyżej nad zachodnim horyzontem. Po zachodzie Słońca widoczna jako „gwiazdka” o jasności od –4,0 do –4,1 mag. W styczniu wielkość kątowa tarczy planety wzrośnie z 12,9 do 15,1” i mimo tak niewielkich rozmiarów będzie to najjaśniejszy obiekt wieczornego nieba.

Mars coraz jaśniejszy. W ciągu miesiąca jej jasność wzrośnie z +0,2 mag do –0,5 mag, będąc po Wenus i Jowiszu, trzecim najjaśniejszym obiektem nieba. Planeta znajduje się do 14. stycznia w Lwie, natomiast od 15-go już w Pannie. Do opozycji Marsa zostały jeszcze 2 miesiące, licząc od początku stycznia. Mars wschodzi na naszym niebie ok. godz. 22. na początku miesiąca (20-ta, pod koniec miesiąca). Planeta góruje ok. 4-tej nad ranem, a jej tarcza ma rozmiar 9-12” kątowych.

Jowisz widoczny już po zachodzie Słońca, jest drugim pod Wenus najjaśniejszym obiektem wieczornego nieba. W styczniu zachodzi ok. godz. 1.00 w nocy. Planeta znajduje się na granicy gwiazdozbiorów Barana i Ryb. Jowisza rozróżnimy jako najjaśniejszą „gwiazdę” tego rejonu. Jak zawsze warte obserwacji są 4 największe księżyce planety Io, Europa, Ganimedes i Kallisto.

Saturna odnajdziemy na niebie porannym, gdzie na tle gwiazdozbioru Panny jest najjaśniejszą „gwiazdą” tego gwiazdozbioru. Saturn wschodzi w styczniu około godziny pierwszej w nocy.

Uran góruje w grudniu ok. godz. 16-17. Planetę odnajdziemy na wcześniej przygotowanej mapie w gwiazdozbiorze Ryb jako „gwiazdkę” o jasności +5,8 mag i średnicy kątowej niecałych 4”.

Neptun zbliża się do koniunkcji ze Słońcem, którą osiągnie już 17 lutego. Planeta jest niewidoczna.

ISS – Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. Przeloty dla centralnej Polski (19°E, 52°N) możemy śledzić z LINKU

Zapraszamy do obserwacji

Marek Substyk

Ten wpis został opublikowany w kategorii Aktualności, Astronomia. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>